Fjárfestingar­stefna

Ákvarðanir um fjárfestingar sem rúmast innan þeirra marka sem stjórn Birtu setur í fjárfestingarstefnu sjóðsins eru byggðar á skynsemisreglu. Sú regla byggir á almennum kröfum sem gerðar eru til stjórnar og starfsmanna Birtu við mótun stefnunnar og þeim fjárfestingum sem gerðar eru í samræmi við hana. Um er að ræða almennar kröfur sem taldar eru skynsamlegar þegar lágmarkskröfum laga sleppir. Reglan endurspeglast í töluliðum 1-5 í 1. mgr. 36. gr. laga um lífeyrissjóði nr. 129/1997 en megininntak hennar er að stjórn og starfsmenn lífeyrissjóða setji hagsmuni sjóðfélaga framar öðrum hagsmunum, og sinni störfum sínum með ábyrgð, aðgát, kunnáttu og kostgæfni að leiðarljósi. Reglan er því ákveðið atferli og framkvæmd sem felur í sér að forsendur fjárfestingarstefnunnar og fjárfestinga sjóðsins séu byggðar á greiningu gagna sem standast rökrétta rýni fremur en magnbundnar takmarkanir. Skynsemisreglan leitast því við að tryggja að stefnan og fjárfestingar sjóðsins séu byggðar upp með faglegum hætti til hagsbóta fyrir sjóðfélaga hans og í samræmi við langtíma markmið og hugmyndafræði fjárfestinga. Til að styðja við þetta verklag setur stjórnin sjóðnum fjölmargar reglur og viðmið í fjárfestingarstarfsemi hans sem taldar eru skynsamar og líklegar til að tryggja að langtímamarkmið sjóðsins í fjárfestingum náist.

Það er mat stjórnar sjóðsins að þessi fjárfestingarstefna geti skilað samtryggingardeild sjóðsins 5,4% raunávöxtun á árinu 2026 með 8,6% flökti ávöxtunar á milli mánaða eins og eignasamsetningunni er lýst í töflunni hér fyrir neðan ásamt þeim vikmörkum sem eru sett í hverjum eignaflokki. Þá er það mat stjórnar að langtímahorfur endurspegli 4,0% raunávöxtun til lengri tíma eins og fjárfestingarstefnan er sett fram með fyrirvara um árlega endurskoðun. Það er mat stjórnar að þær forsendur sem lýst er í stefnunni séu í samræmi við þær almennu kröfur sem skynsemisreglur laga um lífeyrissjóði kveða á um með hagsmuni sjóðfélaga að leiðarljósi.

Helstu breytingar á stefnu samtryggingardeildar á milli ára fela í sér lækkun á hlutfalli ríkisskuldabréfa úr 13,5% í 10,0%. Þá var vægi innlendra hlutabréfa lækkað úr 15,0% í 14,0% sem og vægi erlendra skráðra hlutabréfa úr 27,0% í 26,5%. Á móti hækkar hlutfall fasteignaveðtryggðra skuldabréfa úr 17,0% í 20,0% en undir þann eignaflokk falla m.a. sjóðfélagalán Birtu. Þá hækkar einnig hlutfall skuldabréfa lánastofnana úr 1,5% í 2,0% og skuldabréf fyrirtækja úr 7,0% í 8,0%. Að auki var vægi sérhæfðra fjárfestinga hækkað úr 13,5% í 14,0% en undir þennan eignaflokk falla óskráðar fjárfestingar, bæði innlendar og erlendar, í hlutdeildarskírteinum eða hlutum annarra sjóða um sameignlega fjárfestingu. Þá er gert ráð fyrir að vægi gengisbundinna eigna í fjárfestingarstefnunni hækki úr 38,5% í 39,5%. Að endingu voru gerðar minniháttar breytingar á vikmörkum einstakra eignaflokka stefnunnar.

Þær sparnaðarleiðir eru innlánsleið, skuldabréfaleið og blönduð leið. Eins og nöfn þeirra gefa til kynna eru leiðirnar mismunandi með tilliti til einstakra eignaflokka og áhættustigs. Þá eru þær hugsaðar fyrir mismunandi æviskeið og geta sjóðfélagar nýtt sér eina þeirra eða fleiri samtímis.

Tilgreind séreign býðst þeim sjóðfélögum sem eru aðilar að kjarasamningi ASÍ og SA frá 1. júlí 2017 þar sem viðkomandi gefst kostur á að ráðstafa að hluta eða öllu leyti iðgjaldi umfram 12% skylduframlag í tilgreinda séreignardeild. Frá ársbyrjun 2022 fengu sjóðfélagar Birtu í tilgreindri séreign kost á því að velja sömu sparnaðarleiðir og eru í boði fyrir sjóðfélaga hinnar hefðbundnu séreignar Birtu, þ.e. innlánsleið, skuldabréfaleið og blandaða leið.

Grundvöllur séreignarsparnaðar er annars eðlis en í samtryggingardeild þar sem inneign sjóðfélaga í séreignardeild, hvort heldur hefðbundinni eða tilgreindri séreign, byggist á krónuframlagi sjóðfélagans að viðbættri áunninni ávöxtun á það framlag. Þá gilda einnig aðrar reglur um sparnað í séreign heldur en um samtryggingu þegar viðkemur erfðamálum en séreignin erfist við fráfall sjóðfélaga ólíkt réttindum sjóðfélaga í samtryggingardeild.

Það er mat stjórnar sjóðsins að þessi fjárfestingarstefna geti skilað innlánsleið sjóðsins 2,9% raunávöxtun á árinu 2026 með 0,1% flökti ávöxtunar á milli mánaða. Þá er það einnig mat stjórnar að langtímahorfur endurspegli 2,9% raunávöxtun til lengri tíma eins og fjárfestingarstefnan er sett fram með fyrirvara um árlega endurskoðun.

Það er mat stjórnar sjóðsins að þessi fjárfestingarstefna geti skilað skuldabréfaleiðinni 3,1% raunávöxtun á árinu 2026 með 3,7% flökti ávöxtunar á milli mánaða. Þá er það mat stjórnar að langtímahorfur endurspegli 2,9% raunávöxtun til lengri tíma eins og fjárfestingarstefnan er sett fram með fyrirvara um árlega endurskoðun.

Um er að ræða markmiðssetningu einstakra eignaflokka og vikmörk þeirra. Það er mat stjórnar sjóðsins að þessi fjárfestingarstefna geti skilað blönduðu leiðinni 5,3% raunávöxtun á árinu 2026 með 8,7% flökti ávöxtunar á milli mánaða. Þá er það mat stjórnar að langtíma horfur endurspegli 5,1% raunávöxtun til lengri tíma eins og fjárfestingarstefnan er sett fram með fyrirvara um árlega endurskoðun.